
Abstractie
De kracht van Abstractie
Intro
De leerlingen komen binnen.
STAP 1;
Lln gaan zitten en de leerkracht deelt aan iedere leerling een A4 aquarelpapier uit.
De lln moeten voelen wat de voor- en achterkant is van de pagina.
De voorkant heeft een korrel structuur, om waterverf te kunnen absorberen als een spons.
De achterkant is glad.
De leerling krijgt de instructie om op de voorkant een kleine "K" van Korrel te zetten en op de achterkant een heel kleine "A" van Achterkant, beiden in POTLOOD in de rechter-onderhoek.
Als dit NIET JUIST is dan kunnen ze alles op het einde van de les van thuis opnieuw maken, dat is te vermijden.
Dus deze stap is belangrijk.
De lkr. vraagt of iedereen dit begrepen heeft?
STAP 3;
+ De leerkracht deelt de instructiepagina 'blokletters' uit.
+ De leerkracht schrijft op het bord de 'benodigdheden' en de instructie qua "Korrel".
De leerlingen krijgen de opdracht om benodigdheden te nemen, nl.
Een lat van 30 cms, een potlood, een gom, een pen, een schaar, een geodriehoek en een pen te nemen.
STAP 4;
De leerkracht wenkt de lln. aan de demonstratie-tafel;
De leerlingen moeten eerst het blad ondersteboven leggen om hun naam erop te schrijven.
Dat wil zeggen dat het blad op de bank moet liggen met de korrel naar beneden.
De leerlingen voelen aan het papier om de korrel te voelen, dat is de onderkant voor nu.
De leerlingen voelen aan het papier om de gladheid te voelen, dat is de bovenkant voor nu.
Vervolgens moeten de leerlingen het blad in 4 verdelen met 30 cms lat.
21 cms /2= 10,5 cms
29,7 cms /2= 14,85 centimeters
De leerlingen meten een kruis af door een middenlijn te tekenen, zowel horizontaal als verticaal op hun gekregen pagina, ACHTERKANT, met hun lat.
Ze tekenen op de achterkant van hun papier.
Vervolgens gaan ze afmeten 2 centimeter van boven en 2 centimeter van opzij van één hoek op hun 4 papiertjes.
Daar zetten ze een punt.
Vanaf dat punt trekken ze een lijn met hun lat van 10 centimeter lang horizontaal.
Ze trekken onder deze lijn nog 2 lijnen met 1 centimeter tussen.
Daarna schrijven ze hun naam zo netjes mogelijk in potlood in blokletters.
Ze schrijven hun eigen naam alsof ze 4 kunstwerken gaan maken die hun beroemd gaan maken en die ze nu al op voorhand signeren.
De blokletters mogen niet buiten de lijnen komen en de details van de letters moeten komen op de middelste eigen getrokken lijn.
De Lkr. demonstreert bovenstaande stappen en techniek eerst met alle materiaal op de demonstratietafel.
Eens we op de achterkant een kruis hebben met 4 eigen namen van de leerling in blokletters in potlood kom ik kijken of de letters perfect getekend zijn.
Indien dat zo is, mag er met pen over de letters gegaan worden en mag de leerling het met een schaar het papier in 4 knippen en zijn eigen getekende hulplijnen in potlood uitgommen.
HOE de letters van hun naam werden getekend telt mee voor een 4de van de quotatie of punten.
De tekening aan de voorkant, het volgen van instructies, attitude, orde en netheid en kunde tellen voor de rest van de quotatie.
MIDDEN //30 MIN
STAP 5;
Terwijl de lln. bezig zijn met hun naam te zetten op hun 4 papiertjes legt de leerkracht op de demonstratietafel uit de Enveloppen 68 afbeeldingen // postkaart //A6 'verhoudingen' + 'lijn'.
Op de achterkant staat de moeilijkheidsgraad van deze afbeeldingen.
'+'= gemakkelijk
'++'= gemiddeld
'+++'= moeilijk
Eens lkr. klaar is met klaarleggen, roept lkr. leerlingen naar een bank voor een demonstratie.
Youtube film start;
Deze Youtube film representeert de evolutie van het menselijk oog bij pasgeborenen en hoe ons zich evolueert de eerste levensmaanden.
+
De leerkracht vergelijkt leren tekenen met leren 'zien'.
Als we door de ogen van een pasgeborene zien, merken we dat dit wezen bijna blind is en dat stap voor stap de wereld open gaat door in het contact komen met simpele gezichten, de donkere ogen is wat het kindje eerst ziet van mama en papa. Daarna een simpel gezichtje van beer, daarna felle kleuren en simpele objecten zoals plastic speelgoed.
Dan pas een jaar later begint het de werkelijkheid open te gaan en pas na anderhalf jaar weet je dat je zelf bestaat.
+
"Onze liefde voor abstractie en 'versimpeling' is diep geworteld in ons onderbewustzijn doordat dat het eerste is wat we 'ontdekken'…
Dat kan ook negatief te interpreteren zijn…
Een grote gele M van Mc.Donalds tegen een rode achtergrond… gigantisch groot en je hebt honger.
Het kan het begin zijn van een toxisch liefdesverhaal…
Logo's maken hier dankbaar gebruik van hun simpliciteit en herkenningsfactor…"

De lkr. laat de lln. bovenstaande afbeelding zien.
"Welke logo's herken je?
Grafisch design is de studie van de werkelijkheid op complexe manier te versimpelen, zodat ze mooier, fantasierijker, kleurrijker en 'specialer' is dan wat we in het echt 'zien'."
Echter, hier bij abstract tekenen mogen jullie een afbeelding kiezen jullie eigen stijl en fantasie erop los laten om 'Abstractie' te gebruiken om te leren tekenen.

De lkr. geeft enkele voorbeelden van gestileerde afbeeldingen en hun origineel ernaast aan de hand van eigen werk
Zijnde;
Zittend naakt van Amadeo Modigliani // KMSKA

De lkr. geeft enkele voorbeelden van gestileerde afbeeldingen en hun origineel ernaast aan de hand van eigen werk
Zijnde;
Amor & Psyché// Antonia Canova// Louvre

+
Een minder bekend werk 'Ex Libris' van Jacky Antoine //Musée d'érotisme (Parijs)//intussen afgebroken

De leerkracht verduidelijkt de verschillende methoden en technieken uit om aan een abstractie te komen.
Weglaten// exagereren of 'overdrijven'// scherper en hoekiger maken // verzachten en ronder maken // Lijnen dikker maken om zo de illusie van schaduw te wekken//enz…
Lkr. verwijst naar Picasso die grootmeester was in tekenen op zijn 14 en zich daarna verveelde en daarom begon te abstraheren en zo veel meer ruimte kreeg in zijn werk om gevoel en verhaal een plaats te geven in plaats van details.
Lkr. neemt een afbeelding en abstraheert deze heel kort in tijd …
Omdat je nog zoekende bent, druk je niet te hard op je potlood.
Lkr. tekent 'schetsend', met potlood met scherpe punt.
Eens je zeker bent van je verhoudingen, dan pas zet je de omringende silhouetlijn neer in een meer zelfzekere en diepere druk van potlood, maar niet te diep in het papier, want ze gaan nog kleuren en feitelijk zou je potlood altijd nog moeten kunnen uitgommen.
STAP 7;
De leerling kiest 4 afbeeldingen uit van dit aanbod naar eigen inschatten van eigen kunnen en neemt deze mee naar zijn bank en begint naar eigen vermogen puzzelend te tekenen.
De leerkracht neemt de geodriehoeken al weg van de bank en legt de geodriehoeken op zijn plaats.
Lkr. haalt de kleurpotloden voor degenen die al klaar zijn.
Lkr. laat een boek rondgaan over grafisch ontwerp.
De lln. mogen erin bladeren en ze moeten letten op de verhoudingen en het gebruik van compositie en typografie (het gebruik van letters).
Boek; APA//Dabner, D., Steward, S., & Zempol, E. (2013). Grafisch ontwerpen: Handboek voor grafisch design en nieuwe media (2de editie). Librero.
Eens je 4 mini-tekeningen af zijn, noteren de lln. het nummer van de afbeelding die ze gebruikt hebben op de achterkant van hun 4 getekende papiertjes, naast hun naam.
Dan mogen de leerlingen hun 4 zwart-wit meesterwerken beginnen in te kleuren met potlood of aquarel.
Het grijs van het potlood wordt dan stuk per stuk weggegomd en er wordt in gradatie gewerkt met potlood, om de randen zichtbaar te maken.
Er wordt gebruik gemaakt van maximaal 3 potloden en de kleuren van de potloden moeten artistiek in elkaar overvloeien.
De potloden worden professioneel gebruikt, dat wil zeggen, netjes aanslijpen, niet te hand op drukken, zowel de punt als plat gebruiken voor het kleuren en de potloden niet laten vallen, zodat de minnetjes in het hout niet breken.
Aquarel mag ook gebruikt worden, maar 2 kleuren, ook in gradatie.
Tijdens de creatie zet De lkr. nog een video op over Pablo Picasso op voor de leerlingen betreft abstractie en symboliek nog te verduidelijken;
De leerkracht laat een video zien over het schilderij 'Guernica' van Pablo Picasso en zijn symbolistische betekenis;
Door middel van een in het Nederlands gedubde TED-talk;
Deze mogen de leerlingen volgen met niet al te volle concentratie tijdens het tekenen, gezien de audio meer van belang is de video.
Stap 8;
Opruim; 10 min voor de bel gaat steken de lln hun 4 postkaartjes in een gevouwen A4 en daarop schrijven ze …
Hun naam
Hun klas
De datum
En de titel 'ABSTRACTIE'
Dit doen ze op dezelfde manier dan dat ze de 4 postkaarten in een enveloppe op de post gaan doen.
De leerkracht demonstreert hoe.

Daarna niet met een nietjesmachine de leerkracht of leerling de A4 papieren houder als farde aan elkaar om zo de 4 kunstwerkjes in te bewaren op naam.
Ze geven hun papieren farde af aan de LKR, die hun werk bundelt in een gekeurde A3 waarop ze de klas noteert.
De leerlingen leggen de pen, de schaar, de gom, de lat van 30 cms, hun potlood, hun gom en de kleurpotloodjes JUIST terug op hun plaats.
Als er vuile banken zijn, gaat lln. er met een vod over.
Bibliografie:
How Baby's see the world https://www.youtube.com/watch?v=T0rrS51ry2s
Boek; APA//Dabner, D., Steward, S., & Zempol, E. (2013). Grafisch ontwerpen: Handboek voor grafisch design en nieuwe media (2de editie). Librero.
YOUTUBE LINK//
How babies see the world. (2016, 30 augustus). [Video]. Youtube. Geraadpleegd op 10 maart 2025, van https://www.youtube.com/watch?v=T0rrS51ry2s
WIKIPEDIA LINK//Guernica
Wikipedia contributors. (2025, March 9). Guernica (Picasso). In Wikipedia, The Free Encyclopedia. Retrieved 12:32, March 10, 2025, from https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Guernica_(Picasso)&oldid=1279685985
+
YOUTUBE LINK//eigen maak in het nederlands;
Abstractie Guernica Picasso (2025, 24 april). [Video]. Youtube. Geraadpleegd op 24 april 2025, van https://youtu.be/qUYLmND8fH4
+
Youtube link, origineel in het engels.
TED-Ed. (2019, 30 april). Why is this painting so shocking? - Iseult Gillespie [Video]. Youtube. Geraadpleegd op 24 april 2025, van https://www.youtube.com/watch?v=DJnH5CPCImY